Internetowe streszczenie w rodzaju „AI CSAM jest legalny w USA” pomija więc zarówno pozostałą część postępowania przeciwko Andereggowi, jak i skomplikowaną drogę prawną, która doprowadziła sąd do tej decyzji.

Co więcej, sam sąd w uzasadnieniu poświęcił sporo miejsca problemom, które mogą wynikać ze współczesnych syntetycznych materiałów: wykorzystaniu ich przy groomingu, potencjalnemu wpływowi na zachowania sprawców, relacji z rynkiem rzeczywistego CSAM oraz trudnościom w odróżnianiu obrazów syntetycznych od materiałów przedstawiających rzeczywiste dzieci.

Część tych kwestii była argumentacją prokuratury. Część pojawiła się w dodatkowym stanowisku sędziego Johna Z. Lee. Nie wszystkie zostały w tej sprawie udowodnione.

I właśnie dlatego warto oddzielić trzy rzeczy: fakty sprawy, argumenty stron oraz szersze problemy technologiczne, które sąd zauważył, ale których nie rozstrzygnął.

Zaczęło się dwa lata wcześniej

W maju 2024 roku Departament Sprawiedliwości USA poinformował o zatrzymaniu 42-letniego Stevena Anderegga z Holmen w stanie Wisconsin.

Według prokuratury Anderegg wykorzystywał Stable Diffusion, model generatywnej sztucznej inteligencji zamieniający polecenia tekstowe w obrazy.

Śledczy twierdzili, że używał specjalnie przygotowanych promptów do generowania tysięcy realistycznych przedstawień osób małoletnich. W późniejszym orzeczeniu Sądu Apelacyjnego pojawia się określenie „hyper-realistic images”.

Cztery zarzuty, jeden oddalony

Sąd pierwszej instancji nie uznał więc całego postępowania za niekonstytucyjne i nie zakończył sprawy przeciwko Andereggowi.

Stwierdził natomiast, że zastosowanie federalnego przepisu dotyczącego posiadania do tego konkretnego zarzutu koliduje z wcześniejszym orzecznictwem Sądu Najwyższego.

Rząd odwołał się właśnie od tej części decyzji.

Dlaczego sąd nie mógł po prostu powiedzieć: „to jest AI, więc stosujemy nowe zasady”?

Ponieważ federalne sądy apelacyjne są związane precedensami Sądu Najwyższego USA.

Sędziowie 7. Okręgu nie zaczynali więc od czystej kartki. Musieli ustalić, jak do nowej technologii zastosować reguły wyznaczone przez Sąd Najwyższy w kilku wcześniejszych sprawach.

W uzasadnieniu Anderegga przewijają się szczególnie cztery: Stanley v. Georgia, New York v. Ferber, Osborne v. Ohio oraz Ashcroft v. Free Speech Coalition.

Każdy z tych wyroków dołożył kolejny element do układanki.

1969: państwo i prywatność własnego domu

Sprawa ta nie dotyczyła CSAM ani sztucznej inteligencji. Stała się jednak ważna w sprawie Anderegga z powodu ochrony, jaką amerykańskie prawo konstytucyjne przyznaje w określonych okolicznościach prywatnej sferze domu.

Gdyby historia amerykańskiego orzecznictwa skończyła się w 1969 roku, analiza byłaby stosunkowo prosta.

Ale trzynaście lat później Sąd Najwyższy stanął przed zupełnie innym rodzajem materiału.

1982: kiedy obraz jest również zapisem krzywdy

To kluczowa różnica.

Fotografia czy nagranie przedstawiające rzeczywiste seksualne wykorzystanie dziecka nie jest jedynie „treścią”.

Do jego powstania potrzebna była rzeczywista krzywda. Materiał staje się jej zapisem, a jego dalszy obieg może dodatkowo oddziaływać na ofiarę.

Wyrok pozwolił więc traktować materiały związane z rzeczywistym wykorzystaniem dziecka inaczej niż zwykłe materiały obsceniczne.

1990: samo posiadanie też może zostać zakazane

Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że stoi to w sprzeczności ze Stanley v. Georgia.

Różnicę stanowi jednak rzeczywista ofiara.

W przypadku materiału powstałego z wykorzystaniem prawdziwego dziecka państwo może argumentować, że ograniczając również posiadanie, próbuje ograniczyć rynek, którego istnienie napędza dalszą produkcję, a tym samym krzywdzenie kolejnych dzieci.

2002: co jednak, jeśli „dziecko” nie istnieje?

Dwanaście lat po Osborne Sąd Najwyższy musiał rozpatrzyć problem, który z dzisiejszej perspektywy brzmi zaskakująco współcześnie.

Co zrobić z seksualnym przedstawieniem osoby wyglądającej jak dziecko, jeśli przy stworzeniu tego konkretnego obrazu nie wykorzystano prawdziwego dziecka?

Sprawa Ashcroft v. Free Speech Coalition dotyczyła przepisów Child Pornography Prevention Act z 1996 roku.

Ustawa rozszerzała federalną definicję na część materiałów przedstawiających osoby wyglądające na małoletnie — również wtedy, gdy powstały komputerowo i nie przedstawiały rzeczywistego dziecka.

Sąd Najwyższy uznał część tych regulacji za zbyt szeroką.

Ale tu pojawia się coś niezwykle ważnego dla sprawy z 2026 roku: rząd już w 2002 roku przedstawiał argumenty dotyczące szkód niezależnych od samego procesu produkcji.

Twierdził między innymi, że wirtualne materiały mogą służyć sprawcom do groomingu dzieci.

Argumentował, że mogą pobudzać zainteresowanie rzeczywistymi materiałami i zachowaniami przestępczymi.

Podnosił również problem technologii, która może utrudniać ustalenie, czy przedstawiona osoba jest prawdziwa.

Sąd Najwyższy uznał jednak, że przedstawiony wówczas związek pomiędzy całkowicie wirtualnym materiałem a rzeczywistym wykorzystywaniem dzieci był zbyt pośredni, aby uzasadnić tak szerokie ograniczenie wypowiedzi.

To właśnie tutaj powstała granica, z którą dwadzieścia cztery lata później zmierzy się 7. Okręg.

Kongres nie zostawił jednak problemu bez odpowiedzi

Wyrok z 2002 roku nie oznaczał końca prób regulowania całkowicie syntetycznych przedstawień.

Rok później Kongres uchwalił PROTECT Act z 2003 roku.

Jednym z jego elementów był 18 U.S.C. § 1466A — przepis dotyczący obscenicznych wizualnych przedstawień seksualnego wykorzystywania dzieci. W praktyce oznaczało to, że prawo federalne mogło obejmować również określone treści całkowicie wygenerowane komputerowo, nawet jeśli nie przedstawiały rzeczywiście istniejącego dziecka.

To ważne, bo pokazuje, dlaczego zdanie: „amerykańskie prawo po prostu nie przewidziało syntetycznego CSAM” również byłoby błędne.

Przewidziało.

Problem dotyczy tego, w jakich okolicznościach przepisy te mogą być stosowane bez wejścia w konflikt z Pierwszą Poprawką i wcześniejszym orzecznictwem Sądu Najwyższego.

I właśnie § 1466A znalazł się w centrum sporu o zarzut posiadania w sprawie Anderegga.

2026: rząd mówi, że rzeczywistość jest już inna

W apelacji prokuratura nie ograniczyła się do argumentu, że obrazy są obsceniczne.

Próbowała przekonać sąd, że współczesne syntetyczne przedstawienia mogą powodować szkody dla rzeczywistych dzieci nawet wtedy, gdy konkretne dziecko nie zostało wykorzystane podczas tworzenia konkretnego obrazu.

Argument pierwszy: grooming

Prokuratura wskazywała, że seksualne przedstawienia dzieci mogą być wykorzystywane przez sprawców podczas groomingu — oswajania dziecka z treściami i zachowaniami seksualnymi.

Nie jest to nowy argument.

Problem dla prokuratury polegał na tym, że podobny związek przedstawiano już Sądowi Najwyższemu w Free Speech Coalition.

7. Okręg stwierdził więc, że sąd niższej instancji nie może po prostu przyjąć argumentu, który wcześniej został odrzucony przez Sąd Najwyższy, tylko dlatego, że technologia stała się bardziej zaawansowana.

Argument drugi: wpływ na zachowania sprawców

Rząd argumentował również, że kontakt z syntetycznymi materiałami może normalizować seksualne zainteresowanie dziećmi i w konsekwencji stwarzać zagrożenie dla rzeczywistych małoletnich.

To ponownie argument dotyczący potencjalnego wpływu materiału na zachowanie człowieka — nie krzywdy powstałej bezpośrednio przy tworzeniu konkretnego obrazu.

I ponownie sąd odwołał się do Free Speech Coalition, gdzie Sąd Najwyższy wymagał silniejszego i bardziej bezpośredniego związku pomiędzy wirtualnym materiałem a rzeczywistą krzywdą.

Argument trzeci: rynek rzeczywistego CSAM

Kolejny argument dotyczył wpływu syntetycznych materiałów na rynek przedstawień powstałych przez wykorzystywanie prawdziwych dzieci.

Kolejny argument prokuratury dotyczył, że ograniczenie wirtualnych materiałów może pomagać zmniejszać popyt również na rzeczywisty CSAM.

Tutaj również pojawił się problem precedensu z 2002 roku. Sąd Najwyższy już wtedy odniósł się sceptycznie do tego rodzaju zależności.

Argument czwarty: jak rozpoznać, które dziecko istnieje?

To być może najbardziej współczesny element argumentacji rządu.

Jeżeli syntetyczny materiał jest praktycznie nieodróżnialny od fotografii rzeczywistego wykorzystania dziecka, organy ścigania mogą stanąć przed problemem:

czy patrzą na dowód rzeczywistego przestępstwa, czy na obraz osoby, która nigdy nie istniała?

Może to oznaczać konieczność poświęcania czasu na identyfikowanie potencjalnej ofiary, aby dopiero później ustalić, że wygenerowała ją AI.

Z drugiej strony błędne uznanie materiału rzeczywistego za syntetyczny może oznaczać przeoczenie prawdziwego dziecka potrzebującego pomocy.

Również ten problem został jednak — przynajmniej w swojej wcześniejszej technologicznej postaci — zauważony już w sporze zakończonym wyrokiem z 2002 roku.

Sąd 7. Okręgu sam podkreśla tę zmianę.

I właśnie tutaj pojawia się napięcie widoczne w całym wyroku.

Sędziowie widzą, że rzeczywistość technologiczna jest inna, ale sądem właściwym do zmiany konstytucyjnego precedensu Sądu Najwyższego nie jest 7. Okręg.

A jest jeszcze trudniejsze pytanie: skąd model nauczył się tworzyć taki obraz?

Przy generatywnej AI słowo „wirtualny” może sugerować, że cały proces został całkowicie oderwany od rzeczywistych ludzi.

To wymaga doprecyzowania.

Jeśli generator tworzy twarz dziecka, które nigdy nie istniało, nie oznacza to automatycznie, że twarz jest kopią konkretnego prawdziwego dziecka.

Współczesne modele mogą syntetyzować nowe obrazy na podstawie zależności wyuczonych podczas treningu.

Patrząc na sam rezultat, nie możemy jednak ustalić, jakie konkretne obrazy znajdowały się w danych wykorzystywanych w rozwoju modelu.

Ten problem pojawia się również w dodatkowym stanowisku sędziego Johna Z. Lee.

Lee przywołuje badania wskazujące, że jeden z dużych zbiorów danych wykorzystywanych przy trenowaniu generatorów obrazów zawierał setki materiałów CSAM.

Następnie stawia istotne pytanie: jeśli rynek syntetycznych materiałów powodowałby zapotrzebowanie na rzeczywisty CSAM wykorzystywany w procesie trenowania modeli, mogłoby to mieć znaczenie dla argumentów prawnych podobnych do tych, które pojawiły się wcześniej w Osborne.

To rozróżnienie jest ważne również poza salą sądową.

Możemy powiedzieć, że nie znamy wszystkich materiałów, na których model nauczył się generować określone cechy obrazu.

Nie możemy natomiast na tej podstawie twierdzić, że każda syntetyczna twarz dziecka jest kopią albo połączeniem konkretnych prawdziwych dzieci.

Całkowicie syntetyczna postać to nie to samo co deepfake prawdziwego dziecka

W dyskusjach o „AI CSAM” często do jednego worka trafiają technologicznie i prawnie różne sytuacje.

Generator może stworzyć całkowicie nową postać, której nie można powiązać z konkretnym człowiekiem.

Ale narzędzie AI może również otrzymać jako materiał wejściowy fotografię rzeczywistego dziecka i wykorzystać jego twarz lub inne rozpoznawalne cechy do stworzenia seksualnego deepfake’u.

W drugim przypadku istnieje prawdziwa osoba, której wizerunek został wykorzystany.

Dzisiaj technologia pozwala robić to łatwiej, szybciej i znacznie bardziej realistycznie.

Dlatego samo określenie „wygenerowane przez AI” mówi zbyt mało, aby opisać zarówno sposób powstania materiału, jak i jego możliwe konsekwencje dla konkretnego dziecka.

Sąd widzi problem. Ale mówi: nie możemy sami zmienić precedensu

To prawdopodobnie najważniejsza część wyroku dla osób próbujących zrozumieć jego znaczenie.

7. Okręg nie twierdzi, że rozwój AI niczego nie zmienił.

Wręcz przeciwnie — sędziowie otwarcie wyrażają wątpliwości, czy granice stworzone przez wcześniejsze orzecznictwo dobrze pasują do nowych możliwości technologicznych.

To zdanie dobrze pokazuje rolę sądu apelacyjnego.

Może wskazać, że rozwój technologiczny podważa część założeń wcześniejszego orzecznictwa.

Nie może jednak uznać, że precedens Sądu Najwyższego przestał obowiązywać tylko dlatego, że sędziowie uważają dzisiejszą sytuację za technicznie inną.

Dodatkowe stanowisko Johna Z. Lee

Sędzia John Z. Lee poszedł jeszcze krok dalej.

W osobnym stanowisku, do którego przyłączył się sędzia Joshua P. Kolar, zwrócił uwagę, że sądy potrzebowałyby dodatkowych wskazówek Sądu Najwyższego dotyczących relacji pomiędzy Pierwszą Poprawką a wirtualnym CSAM w epoce sztucznej inteligencji.

To sformułowanie warto czytać precyzyjnie.

Lee nie unieważnia Free Speech Coalition i nie może tego zrobić.

Nie stwierdza również formalnie, że Sąd Najwyższy powinien koniecznie zmienić wynik sprawy z 2002 roku.

Wskazuje jednak bardzo wyraźnie, że postęp technologiczny stworzył nowe problemy, których istniejące orzecznictwo nie rozwiązuje w komfortowy sposób.

Dlaczego sprawa jest ciekawsza niż sam werdykt?

Gdy sprowadzimy ją do pytania: „legalne czy nielegalne?”, tracimy najważniejszą część historii.

Sąd musiał porównać dwa porządki.

Pierwszy został zbudowany na założeniu, że szczególna ochrona dzieci uzasadnia wyjątkowe traktowanie materiałów, ponieważ ich produkcja wiąże się z rzeczywistą ofiarą.

Drugi to współczesna generatywna AI, w której można stworzyć fotorealistyczny materiał bez możliwości zidentyfikowania konkretnej osoby przedstawionej na obrazie, a jednocześnie cały system może rodzić inne pytania: o grooming, dane treningowe, identyfikowanie rzeczywistych ofiar, deepfake’i konkretnych dzieci czy wpływ syntetycznych materiałów na zachowania i rynek.

Sąd Apelacyjny nie odpowiedział na wszystkie te pytania.

I w pewnym sensie właśnie to jest najbardziej interesującym rezultatem tej sprawy.

Co możemy powiedzieć na pewno?

Źródła

Artykuł opiera się przede wszystkim na pełnym orzeczeniu Sądu Apelacyjnego Stanów Zjednoczonych dla 7. Okręgu, wcześniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego USA, federalnym przepisie 18 U.S.C. § 1466A oraz oficjalnych materiałach Departamentu Sprawiedliwości.