True Crime Community (TCC) – co powinni wiedzieć rodzice?
True Crime Community (TCC). Co rodzice powinni wiedzieć o zainteresowaniu dzieci prawdziwymi zbrodniami?
Twoje dziecko ogląda dokumenty o seryjnych mordercach, interesuje się szkolnymi strzelaninami albo przegląda materiały związane z True Crime Community? Zanim uznasz to za powód do niepokoju, warto zrozumieć, czym właściwie jest ta społeczność, dlaczego przyciąga młodych ludzi i co naprawdę mówią o niej badania.
W październiku 2025 roku David Riedman, twórca amerykańskiej bazy K-12 School Shooting Database, opublikował niemal godzinny wywiad z Allizandrą Herberhold, specjalistką zajmującą się przeciwdziałaniem radykalizacji. Rozmawiali o True Crime Community (TCC), internetowej subkulturze skupionej wokół prawdziwych przestępstw i ich sprawców. W tytule podcastu pojawiło się stwierdzenie sugerujące, że TCC przygotowuje nastolatków do zostania szkolnymi zabójcami, a w opisie informacja, że siedmiu ostatnich sprawców szkolnych strzelanin miało powiązania z tą społecznością.
Brzmi niepokojąco. Szczególnie dla rodzica, który chwilę później odkryje na telefonie swojego dziecka zdjęcia sprawców Columbine albo materiały dotyczące innych głośnych zabójstw. Dla przypomnienia: 20 kwietnia 1999 roku dwóch uczniów Columbine High School w amerykańskim stanie Kolorado zamordowało 12 uczniów i nauczyciela, po czym odebrało sobie życie. Tragedia stała się jednym z najgłośniejszych przypadków przemocy szkolnej w historii USA, a jej sprawcy do dziś pozostają ważnymi postaciami internetowych społeczności skupionych wokół masowych zabójstw. Źródło: FBI.
Tylko że gdy wysłuchamy całej rozmowy Riedmana, usłyszymy również coś, czego alarmujący tytuł nie przekazuje. Sama Herberhold wielokrotnie przestrzega przed utożsamianiem zainteresowania sprawcami przemocy z chęcią ich naśladowania.
W pewnym momencie mówi:
“Just because you see a picture of Columbine on a kid's computer, I don't want you to think that that is an indication that they're planning an attack.”
Tłumaczenie: „Nie chcę, żebyście uznawali znalezienie zdjęcia związanego z Columbine na komputerze dziecka za oznakę tego, że planuje ono atak”.
I to zdanie bardzo dobrze oddaje problem, któremu chciałbym się przyjrzeć. Bo oczywiście istnieją internetowe społeczności, w których gloryfikuje się morderców, a nawet zachęca do przemocy. Znamy również przypadki przestępstw powiązanych z TCC. Jednym z najlepiej udokumentowanych jest sprawa Elizabeth Lecron i Vincenta Armstronga, którzy w 2018 roku przygotowywali zamach w amerykańskim Toledo. Departament Sprawiedliwości USA potwierdził ich aktywność w TCC oraz świadome naśladowanie sprawców Columbine. Nie ustalił jednak, że samo uczestnictwo w tej społeczności było przyczyną przygotowywanego ataku. Źródło: Departament Sprawiedliwości USA.
A zatem czy każdy nastolatek zainteresowany tą tematyką powinien wzbudzać nasze podejrzenia? Nie. A żeby zrozumieć dlaczego, musimy najpierw przyjrzeć się temu, czym właściwie jest TCC i co młodzi ludzie mogą w nim znajdować.
True crime, TCC i fascynacja sprawcami. To nie zawsze jest to samo
Zacznijmy od rzeczy podstawowej. Zainteresowanie prawdziwymi przestępstwami nie jest niczym nowym. Kryminały, reportaże sądowe, książki o seryjnych mordercach czy programy dokumentalne od dziesięcioleci przyciągają odbiorców. Dziś mamy jeszcze podcasty kryminalne, dokumenty na Netflixie, kanały na YouTubie i internetowe społeczności analizujące nierozwiązane zagadki.
Można chcieć dowiedzieć się, dlaczego ktoś dopuścił się przestępstwa, nie odczuwając wobec niego żadnego podziwu. Ciekawość, zainteresowanie psychologią czy chęć zrozumienia sposobu działania przestępcy to coś zupełnie innego niż fascynacja samym sprawcą.
Tymczasem nazwa True Crime Community bywa używana bardzo szeroko. W niektórych opracowaniach obejmuje również zwykłych odbiorców true crime, w innych odnosi się przede wszystkim do społeczności koncentrujących się na osobach, które dopuściły się brutalnych przestępstw. A czasami, w pogoni za sensacyjnym nagłówkiem, samo powiązanie z TCC jest eksponowane w sposób sugerujący znacznie więcej, niż rzeczywiście wynika z dostępnych dowodów.
Ta różnica jest istotna, ponieważ nie możemy analizować zainteresowań młodych ludzi, zakładając, że każdy, kto ogląda dokumenty kryminalne, należy do tego samego środowiska co osoby tworzące romantyczne historie o szkolnych zabójcach.
W lutym 2026 roku Peter Smith, Cat Cadenhead i Clara Broekaert z Combating Terrorism Center przy akademii wojskowej West Point opublikowali opracowanie True Crime Community: Understanding the Depths of Digital Fandom and Performative Violence. Autorzy opisują TCC jako środowisko wielowarstwowe, w którym spotykają się osoby o bardzo różnych zainteresowaniach i motywacjach. Rozróżniają zwykłe zainteresowanie prawdziwymi przestępstwami, fandom skupiony na ich sprawcach, bardziej radykalne grupy oraz osoby przechodzące do rzeczywistej przemocy.
W odniesieniu do zwykłych odbiorców true crime autorzy podkreślają:
“In the vast majority of cases, it does not serve as a gateway to extremist activity or radicalization.”
Tłumaczenie: „W zdecydowanej większości przypadków nie stanowi to drogi do działalności ekstremistycznej ani radykalizacji”. Źródło: West Point
Oczywiście badacze nie twierdzą, że wszystkie formy uczestnictwa w TCC są równie bezpieczne. Opisują również środowiska otwarcie zachęcające do przemocy. Zwracają jednak uwagę, że między zwykłym zainteresowaniem przestępstwami a takimi grupami istnieją istotne różnice.
Podobny problem analizowała Judith Fathallah w artykule “Being a Fangirl of a Serial Killer Is Not OK”: Gatekeeping Reddit’s True Crime Community, opublikowanym w czasopiśmie New Media & Society. Badaczka przyglądała się dyskusjom na Reddicie i temu, w jaki sposób sami miłośnicy true crime próbują odróżniać zainteresowanie przestępstwami od fandomu zabójców. Pokazała, że granice między tym, co społeczność uważa za akceptowalne, a tym, co uznaje za niewłaściwe, są przedmiotem nieustannych negocjacji. Na takie oceny mogą wpływać również stereotypy dotyczące płci i sposobów wyrażania fascynacji.
Nawet wśród osób zainteresowanych prawdziwymi zbrodniami nie istnieje więc jedna odpowiedź na pytanie, gdzie kończy się ciekawość, a zaczyna fascynacja sprawcą.
Co może fascynować nastolatka w historii mordercy?
Jako dorośli czasem zbyt szybko zakładamy, że jeśli młody człowiek interesuje się czymś brutalnym lub odpychającym, to musi w jakiś sposób aprobować przedstawiane zachowania. Tymczasem zainteresowanie człowiekiem i zainteresowanie jego czynami nie zawsze są tym samym.
W 2018 roku Jenni Raitanen i Atte Oksanen opublikowali w czasopiśmie American Behavioral Scientist badanie Global Online Subculture Surrounding School Shootings. Przeprowadzili obserwacje internetowych społeczności oraz wywiady z 22 osobami głęboko zainteresowanymi szkolnymi strzelaninami. Chcieli zrozumieć, jak funkcjonuje ta subkultura i co przyciąga do niej uczestników.
Jedno z najważniejszych ustaleń autorów brzmiało:
“People deeply interested in school shootings do not form a homogenous group”
Tłumaczenie: „Osoby głęboko zainteresowane szkolnymi strzelaninami nie tworzą jednorodnej grupy”. Źródło: Raitanen i Oksanen
Badacze wyróżnili cztery kategorie uczestników:
- Researchers – osoby zajmujące się analizowaniem przestępstw, dokumentów, motywów i przebiegu wydarzeń.
- Fan girls – osoby przejawiające fascynację samymi sprawcami, niekiedy o charakterze emocjonalnym lub romantycznym.
- Columbiners – uczestnicy subkultury skupionej wokół sprawców masakry w Columbine High School.
- Copycats – osoby zainteresowane naśladowaniem wcześniejszych sprawców i powtarzaniem ich czynów.
Autorzy zaznaczyli, że wyraźne zainteresowanie powtarzaniem aktów przemocy charakteryzowało kategorię naśladowców. Jednocześnie granice między grupami mogły się nakładać, a uczestnicy z czasem zmieniać swoje zainteresowania. Nie należy więc traktować tych czterech kategorii jako kolejnych etapów prowadzących do przestępstwa. To nie jest model radykalizacji, ale opis różnych sposobów uczestnictwa w subkulturze.
Badacze napisali:
“Out of these, copycats are the only subgroup explicitly interested in replicating the acts”
Tłumaczenie: „Spośród tych grup tylko naśladowcy są wyraźnie zainteresowani powtarzaniem tych czynów”. Źródło: Raitanen i Oksanen
Badanie nie pozwala jednak ustalić, ilu uczestników TCC należy do poszczególnych grup. Dwudziestu dwóch rozmówców pozwala na jakościową analizę ich doświadczeń, ale nie umożliwia wyciągania wniosków statystycznych dotyczących całej społeczności.
Wróćmy do podcastu Riedmana. Herberhold, która przez ponad dwa lata obserwowała podobne środowiska, pokazuje w nim materiały przedstawiające sprawców szkolnych strzelanin jako postacie romantyczne, tragiczne czy niezrozumiane — czasami wbrew ustalonym faktom dotyczącym ich życia i motywów.
W przypadku niektórych grafik autorzy zdają się wyobrażać sobie, że mogliby uratować przyszłego zabójcę, gdyby tylko wcześniej okazali mu zainteresowanie lub wsparcie. Problem polega na tym, że takie interpretacje potrafią opierać się na bardzo wybiórczym obrazie sprawcy. Nie zawsze istnieją dowody, że brak akceptacji czy pomocy był przyczyną jego czynów. Zdarza się, że internauci przypisują przestępcom doświadczenia i potrzeby, których nie potwierdzają ustalenia śledczych.
Inni idealizują wygląd sprawców, fascynują się ich osobowością albo próbują odnajdywać podobieństwa między ich życiem a własnymi doświadczeniami. Nie musi to oznaczać identyfikowania się z samotnością czy odrzuceniem. Czasem atrakcyjność sprawcy wynika z wykreowanego wokół niego wizerunku, zainteresowania jego popularnością lub poczucia uczestnictwa w określonej kulturze internetowej.
Nie oznacza to, że taki sposób postrzegania brutalnego przestępcy jest pozbawiony problemów. Ale sama fascynacja jego historią, wyglądem czy osobowością nie jest jeszcze deklaracją chęci popełnienia przestępstwa.
Właśnie dlatego, zanim zaczniemy oceniać zainteresowania dziecka, warto dowiedzieć się, co konkretnie je przyciąga. Czy interesuje je przebieg śledztwa? Psychologia przestępcy? Próba zrozumienia tragedii? A może poszukuje w historii sprawcy czegoś, z czym samo potrafi się utożsamić?
To zupełnie różne motywacje, a bez rozmowy bardzo trudno będzie nam je rozróżnić.
Dlaczego niektóre materiały wyglądają jak fandom gwiazd muzyki?
Jest jednak pewien element TCC, który rzeczywiście może budzić niepokój. Chodzi o sposób przedstawiania sprawców brutalnych przestępstw w niektórych społecznościach internetowych. Wizerunki zabójców bywają przerabiane na grafiki przypominające plakaty filmowe, powstają romantyczne opowiadania, zestawienia ulubionych zdjęć, memy, a nawet animowane wersje rzeczywistych przestępców. Czasami trudno odróżnić taki materiał od treści tworzonych przez fanów muzyków, aktorów czy fikcyjnych postaci.
W analizie opublikowanej przez Institute for Strategic Dialogue w styczniu 2024 roku autorzy opisali między innymi materiały łączące wizerunki sprawców masowych zabójstw z estetyką anime, muzyką popularną, symbolami romantycznymi i grafikami przypominającymi plakaty animacji. To konkretne przykłady kultury fanowskiej, w której rzeczywisty przestępca zaczyna być przedstawiany podobnie do fikcyjnego bohatera.
Badacze napisali:
“Much of this content is either created by minors, or with the intent to appeal to minors.”
Tłumaczenie: „Znaczna część tych treści jest tworzona przez nieletnich lub z zamiarem przyciągnięcia ich uwagi”. Źródło: ISD
Nie są to wyłącznie pojedyncze przykłady wyszukane na zamkniętych forach. Badacze wykorzystali konta skonfigurowane jako należące do młodych użytkowników i sprawdzili, jakie materiały można znaleźć na TikToku, Discordzie, Telegramie, Robloxie i platformie X.
W okresie czterech miesięcy zidentyfikowali 127 filmów gloryfikujących sprawców masowych zabójstw na TikToku oraz 54 wpisy na X. Łącznie badane treści uzyskały ponad 1,7 miliona wyświetleń. Wśród materiałów znajdowały się między innymi grafiki przedstawiające sprawców Columbine jako postacie z animacji oraz odtworzenia szkolnych strzelanin przygotowane w Robloxie. Trzy najpopularniejsze filmy z próby zgromadziły ponad 682 tysiące wyświetleń. (Institute for Strategic Dialogue)
Nie oznacza to oczywiście, że 1,7 miliona osób gloryfikowało zabójców. Wyświetlenia nie są liczbą unikalnych użytkowników, a obejrzenie materiału nie jest równoznaczne z akceptowaniem jego przekazu. Badanie nie pozwala również określić, ilu odbiorców tych treści to dzieci.
Pokazuje jednak coś istotnego: materiały gloryfikujące sprawców przemocy są dostępne również na popularnych platformach, z których korzystają młodzi ludzie. Nie trzeba szukać ich wyłącznie w zamkniętych, ekstremistycznych społecznościach.
Badacze ISD opisali także przechodzenie użytkowników z dużych platform do mniej widocznych grup na Discordzie i Telegramie. Autorzy opracowania West Point zwracają z kolei uwagę, że systemy rekomendacyjne oraz zachowania samych użytkowników mogą sprzyjać odkrywaniu coraz bardziej drastycznych treści.
Nie oznacza to, że algorytm automatycznie radykalizuje użytkownika. Oznacza natomiast, że nastolatek, który początkowo zainteresował się historią konkretnego przestępstwa, może stopniowo odkrywać coraz bardziej specyficzne materiały i społeczności, niekoniecznie świadomie ich poszukując. (ISD)
Treści gloryfikujące sprawcę nie muszą przy tym zawierać bezpośredniej pochwały jego przestępstwa. Czasem autor przedstawia zabójcę jako atrakcyjnego nastolatka, osobę niezrozumianą albo kogoś, komu rzekomo zabrakło wsparcia. W ten sposób uwaga odbiorców może przenosić się z samej tragedii i jej ofiar na osobę sprawcy.
Raitanen i Oksanen zwrócili uwagę, że nawet uczestnicy społeczności, którzy nie chcą naśladować zabójców, mogą przyczyniać się do zwiększania ich popularności.
W abstrakcie swojego badania stwierdzili:
“Beyond copycats, other subgroups also participate in giving perpetrators fame”
Tłumaczenie: „Poza naśladowcami również inne podgrupy uczestniczą w budowaniu sławy sprawców”. Źródło: Raitanen i Oksanen
To ważna obserwacja dotycząca kultury internetowej. Nie jest jednak dowodem, że osoby tworzące takie materiały same stanowią zagrożenie.
Bo samo pojawienie się treści gloryfikujących przemoc nie oznacza, że każdy ich odbiorca zacznie tę przemoc akceptować, a tym bardziej naśladować.
Można powiedzieć, że ziarno musi trafić na podatny grunt. Tylko że w przypadku ludzkich zachowań ów „grunt” jest niezwykle złożony. Znaczenie mogą mieć wcześniejsze doświadczenia, sytuacja emocjonalna, relacje społeczne, osobiste przekonania, motywacje i wiele innych czynników. Nie jesteśmy w stanie wyjaśnić decyzji o popełnieniu brutalnego przestępstwa wyłącznie przez wskazanie, że jego sprawca należał do określonej społeczności internetowej.
Nie oznacza to również, że samo TCC pozostaje bez wpływu na uczestników. Niektóre społeczności mogą wzmacniać wcześniejsze przekonania, dostarczać wzorców zachowania czy zapewniać akceptację osobom wyrażającym fascynację przemocą. Jednak czym innym jest opisanie takiego mechanizmu, a czym innym udowodnienie, że to właśnie on doprowadził konkretną osobę do przestępstwa.
Dlatego analiza sprowadzająca się do stwierdzenia „sprawca należał do TCC, więc TCC spowodowało jego agresywne zachowanie” nie jest poprawnym wnioskowaniem przyczynowym. Znacznie bardziej przypomina uproszczenie, które dobrze wygląda w sensacyjnym nagłówku.
A my, rodzice, potrzebujemy czegoś znacznie bardziej użytecznego niż kolejnego powodu do strachu. Potrzebujemy wiedzy, która pozwoli nam zrozumieć, dlaczego dziecko zainteresowało się określonymi treściami i czy to zainteresowanie rzeczywiście wiąże się z czymś niepokojącym.
Czy nauka potwierdza, że TCC prowadzi do przemocy?
To pytanie pojawia się niemal automatycznie, kiedy czytamy o szkolnych strzelaninach powiązanych z TCC. I warto odpowiedzieć na nie bez upraszczania problemu.
Istnieją rzeczywiste przypadki, w których osoby uczestniczące w tej społeczności planowały brutalne przestępstwa. Jednym z najlepiej udokumentowanych jest wspomniana wcześniej sprawa Elizabeth Lecron i Vincenta Armstronga z Toledo w Stanach Zjednoczonych.
W 2018 roku para przygotowywała zamach z użyciem broni palnej i materiałów wybuchowych. Oboje fascynowali się wcześniejszymi zabójcami i uczestniczyli w TCC na Tumblrze. Świadomie nawiązywali do sprawców masakry w Columbine. Zamach został udaremniony, a Lecron i Armstrong przyznali się do przestępstw związanych z przygotowaniami.
Amerykański Departament Sprawiedliwości opisał ich zaangażowanie następująco:
“The two became immersed in a subculture that fixated and lionized mass murderers”
Tłumaczenie: „Oboje głęboko zaangażowali się w subkulturę skupioną na masowych mordercach i wynoszącą ich na piedestał”. Źródło: DOJ
To konkretny, potwierdzony przez organy ścigania przypadek, w którym uczestnictwo w TCC współwystępowało z fascynacją sprawcami i rzeczywistymi przygotowaniami do przemocy. Nie możemy jednak na jego podstawie stwierdzić, że bez tej społeczności para nie zdecydowałaby się na przygotowanie zamachu.
Podobny problem pojawia się w analizach nowszych szkolnych strzelanin. W październiku 2025 roku Institute for Strategic Dialogue poinformował o co najmniej siedmiu szkolnych strzelaninach i dziewięciu udaremnionych planach ataków powiązanych z TCC. W aktualizacji z kwietnia 2026 roku organizacja rozszerzyła swoje zestawienie do co najmniej dziewięciu ataków i szesnastu udaremnionych planów powiązanych z TCC od początku 2024 roku.
To istotne ustalenia, ale trzeba zrozumieć, co badacze rozumieli przez powiązanie. W niemal wszystkich przypadkach wykorzystywali materiały, które sprawcy publikowali przed atakami i które nawiązywały do wcześniejszych masowych zabójców. W części przypadków udało się dodatkowo zidentyfikować aktywność w konkretnych społecznościach TCC. (Źródło: ISD)
Nie są to dowody o jednakowej wartości. Publikowanie zdjęć zabójców, używanie związanej z nimi symboliki, uczestnictwo w internetowej grupie i otrzymywanie od innych użytkowników bezpośrednich zachęt do przemocy to różne sytuacje.
Jeśli chcemy określić, czy uczestnictwo w TCC zwiększa ryzyko popełnienia przestępstwa, potrzebujemy czegoś więcej niż analizy samych sprawców. Musielibyśmy również wiedzieć, jak liczna jest cała społeczność i ilu jej uczestników nigdy nie podejmuje przemocy. Takich reprezentatywnych danych obecnie nie mamy.
Dlatego nie możemy uczciwie stwierdzić, że określony procent uczestników TCC jest niebezpieczny. Nie możemy również na podstawie samych przypadków szkolnych strzelanin wyznaczyć prawdopodobieństwa, że nastolatek zainteresowany tą subkulturą dokona przestępstwa.
W podcaście Riedmana Herberhold szacuje, że zdecydowana większość uczestników TCC nigdy nie dopuści się przemocy. Warto jednak pamiętać, że podawane przez nią 90% jest osobistym oszacowaniem wynikającym z obserwacji, a nie wynikiem reprezentatywnego badania.
Dla rodziców najważniejszy jest więc nie konkretny procent, którego nie potrafimy wiarygodnie określić, ale samo rozróżnienie: istnieją przypadki przemocy związanej z TCC, jednak nie mamy dowodów, że samo uczestnictwo w tej społeczności bezpośrednio prowadzi do popełniania przestępstw.
Co powinno interesować rodzica bardziej niż historia przeglądarki?
Kiedy myślimy o bezpieczeństwie dzieci w internecie, naturalnie skupiamy się na tym, co oglądają, z kim rozmawiają i jakie materiały publikują. To ważne informacje, ale nie zawsze pozwalają nam zrozumieć, co dzieje się z młodym człowiekiem.
W tym miejscu warto sięgnąć do materiałów FBI dotyczących zapobiegania przemocy ukierunkowanej. Amerykańskie biuro analizuje zachowania poprzedzające brutalne ataki i wskazuje, że przed wieloma takimi zdarzeniami pojawiają się sygnały, które mogą zostać zauważone przez rodzinę, znajomych lub osoby ze szkoły.
FBI podkreśla jednak:
“No single behavior means someone will commit violence”
Tłumaczenie: „Żadne pojedyncze zachowanie nie oznacza, że ktoś dopuści się przemocy”. Źródło: FBI
To zdanie jest szczególnie ważne w kontekście naszej rozmowy o TCC. Samo zainteresowanie wcześniejszymi zabójcami nie pozwala przewidzieć, że nastolatek popełni podobne przestępstwo. Nie pozwala na to również posiadanie określonych zdjęć, słuchanie konkretnej muzyki czy nawet publikowanie materiałów poświęconych sprawcom.
FBI zwraca natomiast uwagę na szerszy obraz zachowania człowieka. Wśród sygnałów, które mogą wymagać zainteresowania, wymienia między innymi nasilającą się izolację, pogorszenie funkcjonowania w szkole, trudności w radzeniu sobie ze stresem, wybuchy agresji, powtarzające się fantazje o przemocy oraz wypowiedzi sugerujące, że krzywdzenie innych jest sposobem rozwiązania własnych problemów.
Nie jest to lista pozwalająca samodzielnie rozpoznać przyszłego sprawcę przestępstwa. To zestaw zachowań, które należy oceniać w szerszym kontekście. Szczególnie istotne są sytuacje, w których nastolatek zaczyna formułować konkretne groźby, mówi o planach skrzywdzenia innych albo podejmuje rzeczywiste przygotowania do przemocy.
Jednocześnie izolacja, zamykanie się w pokoju czy mniejsze zainteresowanie dotychczasowymi aktywnościami mogą mieć wiele przyczyn zupełnie niezwiązanych z przemocą. Mogą towarzyszyć trudnościom emocjonalnym, konfliktom rówieśniczym, problemom rodzinnym albo zmianom zachodzącym w okresie dojrzewania. Samo ukrywanie telefonu również nie oznacza, że dziecko uczestniczy w niebezpiecznej społeczności.
Dlatego nie powinniśmy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczego zachowania.
Wróćmy na chwilę do wywiadu Riedmana. Herberhold opowiada w nim o młodych ludziach, którzy w społecznościach TCC szukają poczucia przynależności, akceptacji czy zrozumienia. Zwraca uwagę na problemy części uczestników związane z samookaleczeniami, trudnościami emocjonalnymi i izolacją. Są to jej obserwacje z pracy zawodowej i śledzenia tych środowisk, a nie dane pozwalające określić, jak często takie problemy występują w całej społeczności.
Ale pomagają nam spojrzeć na problem z innej perspektywy. Dziecko może interesować się niepokojącymi treściami nie dlatego, że chce skrzywdzić innych, ale dlatego, że samo zmaga się z trudnościami albo znajduje w danej społeczności coś, czego brakuje mu poza internetem.
Nie oznacza to, że powinniśmy akceptować każdą internetową aktywność dziecka. Oznacza jednak, że zanim podejmiemy decyzję o ograniczeniach, warto spróbować zrozumieć przyczyny jego zachowania.
A do tego potrzebna jest relacja.
Nie musimy wiedzieć wszystkiego o internecie, żeby zauważyć, że z dzieckiem dzieje się coś niepokojącego
Nie oczekiwałbym od rodziców, żeby rozpoznawali wszystkie symbole związane z Columbine, znali pseudonimy sprawców szkolnych strzelanin czy potrafili odczytać znaczenie każdego mema krążącego w społecznościach TCC.
Oczywiście warto interesować się internetowym światem dziecka. Warto wiedzieć, z jakich platform korzysta, jakie treści ogląda i z kim utrzymuje kontakt. Ale nawet najbardziej zaangażowany rodzic nie będzie w stanie śledzić całej aktywności nastolatka w internecie. Szczególnie gdy dziecko jest starsze, ma własne urządzenia, znajomych i coraz większą potrzebę prywatności.
Mamy natomiast możliwość zauważenia, że coś zmienia się w jego codziennym życiu. Że coraz częściej izoluje się od rodziny, rezygnuje z wcześniejszych zainteresowań, ma problemy w relacjach albo reaguje w sposób, którego wcześniej nie obserwowaliśmy. Że materiały przedstawiające przemoc zaczynają zajmować coraz więcej miejsca w jego życiu, a sposób wypowiadania się o krzywdzeniu innych wyraźnie się zmienia.
To nie są automatyczne dowody zagrożenia. Są jednak powodami, by zainteresować się tym, co dzieje się z naszym dzieckiem.
Jeżeli odkryjemy, że nastolatek przegląda materiały związane z TCC, zacznijmy od próby zrozumienia jego zainteresowań. Możemy zapytać, co przyciąga go do historii konkretnych przestępców, jak postrzega ich zachowania albo co sądzi o osobach, które tworzą romantyczne materiały przedstawiające zabójców.
Nie chodzi o przesłuchanie ani sprawdzanie, czy dziecko odpowie zgodnie z naszymi oczekiwaniami. Chodzi o poznanie jego sposobu myślenia.
Jeśli jednak pojawiają się konkretne groźby, zamiary skrzywdzenia innych, planowanie ataku czy działania wskazujące na przygotowania do przemocy, nie wystarczy zwykła rozmowa. Taka sytuacja wymaga pilnej interwencji i odpowiedniej pomocy, niezależnie od tego, czy dziecko należy do TCC. W przypadku bezpośredniego zagrożenia należy kontaktować się ze służbami pod numerem 112.
W pozostałych sytuacjach warto pamiętać, że zainteresowanie niepokojącymi treściami może być okazją do rozmowy o przemocy, odpowiedzialności, emocjach i granicach. Nie musimy podzielać fascynacji naszego dziecka, żeby próbować ją zrozumieć.
Badania dotyczące TCC pokazują, że jest to środowisko zróżnicowane, w którym współistnieją zainteresowanie przestępstwami, fascynacja ich sprawcami, internetowe fandomy i bardziej radykalne grupy. Wiemy, że niektóre społeczności gloryfikują przemoc i że istnieją przypadki przestępstw powiązanych z TCC. Nie mamy jednak podstaw, by z samego uczestnictwa w tej subkulturze wyciągać wnioski o zamiarach konkretnego nastolatka.
TCC może być sygnałem, że warto lepiej poznać zainteresowania i internetowy świat dziecka. Nie jest jednak diagnozą ani dowodem, że dziecko zamierza kogokolwiek skrzywdzić.
Nie musimy znać wszystkich zakamarków internetu, żeby być uważnymi rodzicami. Musimy jednak znać nasze dzieci. A tego nie da się osiągnąć wyłącznie za pomocą kontroli rodzicielskiej, historii przeglądarki czy aplikacji monitorujących.
Potrzebujemy czasu, zainteresowania i relacji, w której dziecko będzie mogło powiedzieć nam również o rzeczach trudnych, dziwnych i niepokojących, bez obawy, że samo przyznanie się do nich sprawi, że zaczniemy traktować je jak zagrożenie.
Źródła i materiały do dalszej lektury
- Raitanen, J., Oksanen, A. (2018). Global Online Subculture Surrounding School Shootings. American Behavioral Scientist, 62(2), 195–209. Recenzowane badanie jakościowe oparte na etnografii internetowej i 22 wywiadach.
- Fathallah, J. (2022/2024). “Being a Fangirl of a Serial Killer Is Not OK”: Gatekeeping Reddit’s True Crime Community. New Media & Society. Badanie sposobów, w jakie miłośnicy true crime wyznaczają granice między zainteresowaniem zbrodniami a fandomem sprawców.
- Smith, P., Cadenhead, C., Broekaert, C. (2026). True Crime Community: Understanding the Depths of Digital Fandom and Performative Violence. CTC Sentinel, 19(2). Analiza różnych form uczestnictwa w TCC, internetowych fandomów i przypadków przemocy.
- Ayad, M., Frances-Wright, I. (2024). Minors exposed to mass shooter glorification across mainstream social media platforms. Institute for Strategic Dialogue. Badanie dostępności materiałów gloryfikujących sprawców masowych zabójstw na popularnych platformach internetowych.
- Institute for Strategic Dialogue (2025, aktualizacja 2026). Memetic violence: How the True Crime Community generates its own killers. Analiza szkolnych strzelanin i udaremnionych planów ataków powiązanych z TCC.
- U.S. Department of Justice (2019). Toledo man sentenced for planning terrorist attack in Toledo’s entertainment district. Oficjalna dokumentacja sprawy Elizabeth Lecron i Vincenta Armstronga.
- Federal Bureau of Investigation. Prevent Mass Violence. Materiały edukacyjne dotyczące zachowań mogących wskazywać na przygotowywanie przemocy.
- Riedman, D., Herberhold, A. (2025). Inside the True Crime Community (TCC) that grooms teens into school shooters. Back to School Shootings, odcinek 60, 16 października 2025 roku.

Jeden komentarz